Stalag Luft III w Żaganiu. Komendant obozu i jego zastępca po II wojnie światowej utrzymywali bardzo dobre kontakty z jeńcami

Małgorzata Trzcionkowska
Małgorzata Trzcionkowska
Zdjęcia archiwalne z rekonstrukcji historycznych oraz zdjęcia Muzeum Obozów Jenieckich. Małgorzata Trzcionkowska i archiwum muzeum
W żagańskim Muzeum Obozów Jenieckich można oglądać ekspozycję poświęconą komendantowi Stalagu Luf III i jego zastępcy. Obaj już po zakończeniu II wojny światowej utrzymywali dobre kontakty z jeńcami, których wcześniej więzili. Na razie z powodu pandemii muzeum jest zamknięte, ale gdy wszystko wróci do normalności, warto będzie wybrać się na ul. Lotników Alianckich i poznać niesamowitą historię.

Pułkownik Friedrich-Wilhelm von Lindeiner-Wildau, komendant Stalagu Luft III urodził się w 1880 roku w Kłodzku. Został wojskowym, brał udział w I wojnie światowej i był wielokrotnie ranny. Po I wojnie światowej osiadł z rodziną w Holandii i zaczął prowadzić interesy. Był człowiekiem wykształconym i znał pięć języków.

Komendant Stalagu Luft III doznał zawału

W czasie II wojny światowej został dowódcą obozów jenieckich Luftwaffe. W październiku 1942 roku został wyznaczony na komendanta  Stalagu Luft 3 w Żaganiu.
Po Wielkiej  Ucieczce 24 marca 1944 roku pułkownik Lindeiner został aresztowany. Po zamordowaniu 50 jeńców na rozkaz Hitlera doznał zawału serca i załamania nerwowego. Hitlerowcy sfingowali jego proces, dostał zarzut nieposłuszeństwa oraz narażenie na poważny szwank ważnych interesów III Rzeszy. Po procesie został skazany na rok więzienia, ale ostatecznie trafił do szpitala psychiatrycznego w Zgorzelcu. Pod koniec stycznia 1945 roku wrócił do Żagania i został komendantem obrony niemieckiego miasta. Został ranny podczas walk. Uniknął schwytania przez Rosjan, udając martwego. Na zachodzie oddał się w niewolę brytyjską, gdzie spędził dwa lata. Po wojnie von Lindeiner zamieszkał we Frankfurcie nad Menem. Zmarł 22 maja 1963 r., w wieku 82 lat.

Zobacz, gdzie leży Muzeum Obozów Jenieckich w Żaganiu

Wykładowca i poliglota

"Major dr Gustav Simoleit (1895-1991) był zastępcą komendanta obozu do spraw organizacyjnych. Przed II wojną światową wykładał pedagogikę, historii, geografii i etnologii w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Lęborku (wówczas Lauenburg).

Napisał trzy książki: „Kozacy dońscy i ich kraj”, „Przyczółek na Pomorzu Wschodnim” oraz "Niemcy Wschodnie i Europa Wschodnia". Bardzo dobrze władał językiem angielskim, polskim i rosyjskim. Gdy wybuchła wojna, został skierowany do dywizjonu artylerii przeciwlotniczej Luftwaffe.

W sierpniu 1940 r. został skierowany do obozu jenieckiego dla lotników alianckich Stalag Luft 1 w Barth nad Bałtykiem, wiosną 1942 roku, wraz z całym personelem niemieckim oraz jeńcami, przeniesiony do Stalagu Luft 3 Sagan.

Marek Łazarz, dyrektor MOJ opowiada, że do obowiązków zastępcy komendanta należało między innymi wypożyczanie kostiumów, które służyły podczas przedstawień teatralnych w obozie. Wraz z komendantem przestrzegał Konwencji Genewskiej i zaprzyjaźnił się ze swoim zwierzchnikiem.

27 stycznia 1945 roku major Gustav Simoleit nadzorował pieszą ewakuację obozu z Żagania do Sprembergu, a następnie wraz z jeńcami amerykańskim został przetransportowany koleją do Norymbergii, a później do Stalagu VIIA w Moosburgu koło Monachium.

Zjazdy z jeńcami

Gdy wojska generała Pattona wyzwoliły obóz, poddał Stalag VIIA Amerykanom i pozostał w Moosburgu jako jeniec wojenny. Przez dwa lata pracował jako kierownik magazynu Y.M.C.A., a później objął posadę doradcy w Biurze Wojskowego Zarządu Okupacyjnego Gubernatora USA na Bawarię w departamencie kultury i edukacji. Pracował także jako nauczyciel w szkole podstawowej, był też wykładowcą uczelni w Monachium.
Po wojnie Gustav Simolet utrzymywał z kontakty z jeńcami, a nawet brał udział w ich zlotach. W muzeum są zdjęcia, które wspólnie robili. Utrzymywał też kontakty ze starszym już komendantem, który również korespondował z jeńcami. Są listy, w których prosi ich o wsparcie materialne, na przykład płaszcz.

Odwiedź muzeum po zakończeniu pandemii

W normalnym czasie muzeum przy ul. Lotników Alianckich w Żaganiu czynne jest od wtorku do piątku w godz. 10.00–16.00, w soboty i niedziele w godz. 10.00 – 17.00. Bilet normalny kosztuje 5 zł, ulgowy 3 zł. Dzieci do lat 7 mają wstęp wolny. We wtorki wstęp do muzeum bezpłatny. W poniedziałki muzeum nieczynne. Informacje oraz zgłaszanie wycieczek: tel. (+48) 68 478 49 94, e-mail: muzeum@um.zagan.pl

Czytaj również

Czytaj także

Zobacz film Gazety Lubuskiej

promocja aplikacji nasze miasto

Pobierz bezpłatną aplikację Nasze Miasto i bądź na bieżąco!

Jak korzystać z aplikacji, by otrzymywać informacje z miasta i powiatu? To proste:

  • Po wejściu w aplikację w prawym górnym rogu w menu wybierz "Żary"

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3