W Iłowej niszczeje zabytkowa mozaika. Właściciel ma z nią problem [ZDJĘCIA, WIDEO]

Robert Kowalik

Wideo

Zobacz galerię (17 zdjęć)
W Iłowej niszczeje mozaika wykonana w latach 60. przez znanego artystę. Przez lata wryła się w krajobraz miasta, a niedawno została wpiasana do rejestru zabytków. Podoba się wszystkim, ale właściciel budynku ma z nią, jak sam określa, ogromny problem. Zniszczyć jej nie chce, ale też nie chce płacić za jej utrzymanie.

Mozaikę w Iłowej znają nie tylko mieszkańcy. Kojarzy ją każdy, kto przejeżdża ul. Żagańską przez środek miasta. Jeszcze w latach 60. umieszczono ją na budynku, w którym obecnie jest market spożywczy. Przedstawia motywy starego grodu, są na niej bajkowe figury, także smok. "Jest unikatowym w skali kraju dziełem sztuk plastycznych przypisywanym wybitnemu, polskiemu artyście - Adamowi Sadulskiemu" - pisze Alicja Duda z biura Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwtorem zabytków.

"Mozaika stanowi rzadki przykład dekoracji wielkopowierzchniowej, umieszczonej na elewacjach budynku. Na terenie powiatu żagańskiego jest jedną z nielicznych mozaik wykonanych z indywidualnie, ręcznie kształtowanych, płaskorzeźbionych kafli, tworzących monumentalne przedstawienie figuralne" - ocenia.

To takie samo dzieło sztuki jak w galerii

Mieszkańcy zżyli się z widokiem mozaiki. - Powinna zostać, bo to jest ładna rzecz. Tyle, że się już sypie. Nie powinna być też zasłonięta reklamami, bo to jest jak zabytek. Komu to przeszkadza? - mówi jedna z mieszkanek, która właśnie zrobiła zakupy w sklepie. - Gdyby była zadbana, to mogłaby być, ale jest tak zachlapana... Zabytek, nie zabytek, ale powinna ładnie wyglądać - dodaje inna z mieszkanek.

- To zrobił znany plastyk i jest to jego dzieło życia. Konserwator zabytków pownien zabronić wieszana na niej czegokolwiek. To takie samo dzieło sztuki jak w galerii. Powinno być zadbane. To ślad naszych czasów na terenie Iłowej - uważa Gustaw Lis, którego zastajemy podczs zajęć plastycznych dla seniorów w Gminnym Ośrodku Kultury, a z którego okien widać mozaikę.

O te mozaiki powinno się dbać

W 2017 r. mozaikę została wpisana do rejestru zabytków ruchomych. - Kiedy mamy obawy, że może dojść do zniszczenia cennej mozaiki, która powstała po II wojnie światowej, dokonujemy takiego wpisu. Taka sytuacja zaistniała w Iłowej - mówi dr Barbara Bielinis-Kopeć Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Dodeje, że w Lubuskiem mamy też inne mozaiki, o które na pewno warto zadbać i nie czekać, żeby konserwator wpisywał je do rejestru zabytków. Jedna z nich znajduje sie na przykład na budynku w Miodnicy. - Jest to ten element przestrzeni, która ma określone wartości, oddziałowuje na nas i w interesie nas wszystkich jest, aby te zabytki, te elementy ozdobne przetrwały - wyjaśnia.

A kto będzie o to dbał?

Mozaika jest integralną częścią Iłowej, jest zabytkiem, ale jest też problemem dla właściciela nieruchomości, na której się znajduje. - Co ja mam z nią zrobić? - pyta Sławomir Arabczyk. Zaskarżył wpis do rejestru zabytków, ale we wrześniu ubiegłego roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał decyzję w mocy, co oznacza dla właściciela problem. - A kto będzie o to dbał? - pyta ponownie. Właścieciel ma świadomość, że płytki mozaiki odpadają. - I kto ma teraz pilnować, żeby utrzymać to w dobrym stanie? Ja? - zastanawia się. Jego zdaniem, jeżeli mozaika ma wartość szczególną, podlegającą ochronie, to należałoby się zastanowić, gdzie tę wartość przenieść, tym bardziej, że budynek, na którym się znajduje nie ma przyszłości i powinien być dostosowany do miejscowej architektury, albo rozebrany. - Ja i tak na nim nic nie zarabiam - twierdzi.

Do tego Arabczyk nie wie do końca, czy jest właścicielem tej mozaiki. - Może gmina, może Państwo. Ja tego nie wiem. Owszem jestem właściecielem nieruchmości, a to jest ruchmość, jak twierdzi konserwator, która na niej się znajduje - zastanawia się.

Jego zdaniem "skoro mozaikę uznano za zabytek, to powinno o nią dbać państwo". - W ogóle nie ma na ten temat ze mną dyskusji. Nikt się nie zastanawia, kto będzie ponosił koszty związane z utrzymanem jej w dobrym stanie. Dla mnie to jest ogromny problem - powtarza. Co teraz zrobi? - Nie wiem. Nie mam inetersu, by to zniszczyć, ale nie mam również interesu w tym, by pokrywać wszystkie koszty związane z utrzymaniem mozaiki - kończy.

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3